Gevleugelde panden

De snelst groeiende tak van transport is de luchtvaart. Het gaat vliegensvlug, het gaat wereldwijd, het groeit in volume en het groeit in tal & last. Zowel in de lucht als op de grond komt men ruimte en tijd te kort. Beiden lasten leidden tot vertragingen en andere problemen.. Overal ter wereld is men daar mee bezig. Op de internet-luchtvaartsites is dit prachtig te volgen. Hier wreekt zich de snelheid van die vervoerstak, want men werkt op papier al met een volgende fase, die zich op de grond nog moet waarmaken. Voorbeeld: 'Airbus Industries' heeft kortgeleden het groene licht gegeven om vele miljarden euro's te investeren in de bouw van de -alleen nog op papier bestaande- Airbus A380 Superjumbo. Ruim vijftig bestellingen zijn binnen, voor zowel de passagiers- als de vrachtuitvoering. Er kunnen 500-600 mensen in dat luchtkasteel. Ze zijn z groot, dat de 'mainports' moeten gaan verbouwen om de maatschappijen te gerieven, die met de joekels gaan vliegen. Als omstreeks 2006-2008 de A380 Superjumbo's geleverd worden, hebben de vliegvelden weer bijgebouwd. Er zit druk op de ketel; niemand krijgt de tijd om achterom te kijken.

Voor de luchtvaartgeschiedenis is dat sneu. Door die bouwerij 'in haast' gaat alles plat uit de beginperiode. Waar bij de scheepvaart en het wegverkeer bepaalde bouwwerken behouden blijven, verdwijnt bij de luchtvaart alles van vroeger vr je d'r erg in hebt. In het Monumenten Inventarisatie Project 1850-1940 staat slechts een oude hangar op de Vliegbasis Twente vermeld (voor insiders: op Oost bij 't Kremlin). Op Schiphol is alles weg van het eerste Vliegkamp en van de 'hulpvliegvelden'. De historici die de 'Stelling van Amsterdam' met zijn militaire monumenten (o.a. Marinevliegkamp Schellingwoude) onder de aandacht brengen, kunnen niets meer laten zien over de vroegere vliegerij. Gesloopt voor nieuwbouw van de stad of van de luchthaven. De vliegvelden Ypenburg en Valkenburg verdwijnen ook. En hangar is als monument op vliegveld Hoogeveen terechtgekomen. Op vliegveld Eelde is al veel veranderd. De WOII-bunkers zijn weg. De radiopeilers en de antennemasten voor de lange golf zijn verdwenen. De oorspronkelijke gebouwen zijn vertimmerd; er is blokkendoosnieuwbouw bijgekomen. Als de verlengde baan in gebruik komt, wordt er wr verhuisd en verbouwd. Logischerwijs mag je ook nieuwe bedrijvigheid verwachten, met nieuwbouw en extra wegen bij de luchthaven.

Laat het dan in 2007 niet gebeuren, dat vijftig jaar na de opening k de RLS-gebouwen geruisloos gesloopt zijn! Ze worden nu verwaarloosd, maar de KLS-leerlingen hebben net weet wat opgeknapt. Deze gevleugelde panden van de v.m. Rijksluchtvaartschool (internaat, hoofdgebouw en schoolgebouwen) verdienen een goede herbestemming. Het is architectuur uit de beginjaren vijftig, een periode die in heemschutkringen extra aandacht krijgt. Er is nu tijd om er over na te denken en een weloverwogen beslissing te nemen. De komst van de RLS was een mijlpaal voor de Nederlandse vliegerij en voor de Drentse gemeente. De school bracht verscheidene bekende piloten voort. Door de Rijksluchtvaartschool (met z'n Brabanders) ontstonden de woonwijken Nieuwe Akkers (personeel) en Oranjepolder (instructeurs & chefs), de RK-kerk en de Mariaschool in Eelde/Paterswolde.

KLM, NV Luchthaven, gemeente Tynaarlo, RLD, Heemschut en Monumentenzorg zouden vliegensvlug eens naar de gevleugelde panden van de v.m. RLS moeten gaan kijken. Dan pas weet je wat kan. Net op tijd.

Jan Tuttel

eerder verschenen in 't Nieuwsblad van het Noorden, 09 januari 2001

 


Copyright 1995 - 2008 Han Tuttel. All rights reserved.
This material may not be published, broadcast, rewritten or redistributed in any form, including digital,
without the prior consent and written agreement by the author.