Hoeden, petten en kronen


Dit wordt de week van petten, hoeden, kronen en veel andere hoofddeksels. Reken maar dat er op 02022002, de magische datum van 'het hoge huwelijk', ook kolbakken en wellicht een steek voorbij komen. In elk geval zullen de dameshoeden de aandacht trekken. Dat is usance bij officiele gelegenheden, waarbij de vergaderde volksafgevaardigden zich mogen vergapen aan ceremonieel koninklijk vertoon. Op een gewone Prinsjesdag is dat al zo en op de 'dag van de kroonprins zelf' is dat helemaal te gek. 'Jan met de Pet' is er niet bij, maar in het Amsterdamse kunstgrasstadion zijn een groot aantal feestmutsen van gemeentewege uitgenodigd. Misschien neemt iemand zijn oude Elfstedentochtworstmuts nog weer mee. Per slot van rekening weet bijna niemand meer hoe een hoofddeksel-etiquette werkt, dus je doet maar wat.

Toen ik een hoed kocht in Sequoia National Park, zo'n kruising tussen Ranger- en cowboyhoed,  kreeg ik geen handleiding mee, hoe ik me met dat ding moest gedragen in gezelschap. Het gebruik op zich is simpel. Bij koud weer zet je 'm op. Bij regen en sneeuw zet je je hoed op. Op open vlaktes bij zinderende hitte (woestijnen, kaal rotsgebergte) heb je 'm op tegen zonnesteek en omdat de brede rand je ogen schaduw geeft. Zonder hoed kookt je hoofd over. Als je de hoed niet nodig hebt, rol je 'm op en stopt hem in je zak. Dat was allemaal te begrijpen. Vervolgens was het goed rondkijken hoe al die hoeden zich gedroegen. Ik heb zelden iemand zijn hoed, baseballkap of ander hoofddeksel zien afnemen. In cowboyfilms wordt gegroet door met een of meer vingers tegen de rand van de hoed te tikken. Als je dat in Nederland doet, waait je de hoed acuut af. Gelukkig hangt er een veter onder, die het hoofddeksel bij het baasje laat. In Amerikaanse boevenfilms houden ze dag en nacht -en in bad- de hoed op. Ook geen goed voorbeeld. De paar Drenten die behoed in het openbaar rondstruinen, houden hun hoed op bij het betreden van diverse gelegenheden. Pas bij de garderobe, als de jassen uitgaan, gaat de hoed af. Of dat nu in een restaurant is of bij de nieuwjaarsreceptie in het provinciehuis. Baseballcaps blijven kennelijk op de kop, ook in eetgelegenheden  Als je de hoed afneemt en beleefdheidshalve in je hand houdt, kijkt men raar op. Alsof er zojuist iemand overleden is. Afgelopen vrijdag raakte ik daarmee aardig aan het schutteren bij een kassa, toen ik ook nog kleingeld op moest scharrelen. In 't vervolg blijft hij maar op. Komende zaterdag zal ik extra opletten hoe men met hoofddeksels omgaat. Er valt vast wat te leren. Met petten is het makkelijker. Die blijven op, zoals te zien is op jaarmarkten in Drenthe. Ook de Drentse automobilist rijdt met de pet op. In 't café gaat de pet wel af en bij het bidden gaat men vanouds 'achter de pet'. Gekroonde hoofden zijn zeldzaam in Drenthe, een keer te paard in 't bos wellicht. We zullen ze zaterdag volop zien bij de prinselijke trouwerij, maar als het om petten en hoeden gaat, schiet je er geen steek mee op.

Jan Tuttel

eerder verschenen in 't Nieuwsblad van het Noorden, 29 januari 2002

 


Copyright 1995 - 2008 Han Tuttel. All rights reserved.
This material may not be published, broadcast, rewritten or redistributed in any form, including digital,
without the prior consent and written agreement by the author.