Militair terrein

 

Soms komen in korte tijd signalen op je af, die allemaal dezelfde kant op duiden. 't Zal stom toeval zijn, maar je kunt een bepaald verband ontdekken. De luiken gaan dan open, kwestie van 'Eem kiek'n' eigenlijk. 

Dit verhaal werd in gang gezet door langzaam rijdende militaire colonnes op de A28, begeleid door motorpolitie (geen Kon. Marechaussee, wat al ongewoon is). Zoiets is in Drenthe een zeldzaam verschijnsel geworden, tenzij er een stel tanks op opleggers naar het oefenterrein in de Lauwersmeer moeten. 
Dit militair vervoer op de A28 had vreemde voertuigen. Ik gok op iets van het Franse leger, gezien de symbolen en nummerborden. 

Kortgeleden stonden er Britse militaire helikopters op Vliegveld Eelde. Ze gingen naar Noorwegen, maar een gebarsten voorruit noopte tot een langere tussenstop. De beroepsmariniers aan boord vonden het oponthoud uitstekend. Naar verluidt, zijn ze in Groningen hevig aan het passagieren geweest. 
Vervolgens de signalen uit de Nederlandse krijgsmacht. Zoals die beroepsmilitair op skeelers door Assen, zijn kistjes aan veters op de rug. Vervolgens het meest opvallende: een protestdemonstratie van beroepsmilitairen in Den Haag, met een boze kolonel zij aan zij met een korporaal eerste klas, ook boos. 

Dat allemaal bracht het inzicht teweeg, dat het echt anders is geworden met het militair bedrijf. Het dienstplichtigenleger is totaal uit beeld. Het soldatenvak is werk geworden, dat alleen uitgeoefend wordt door degenen die ervoor getekend hebben. Met behoud van eigen identiteit, met behoud van de burgermores. Het militaire uniform is werkkleding, zonder functie na werktijd.

Militair terrein was voorheen bijzonder gesloten en zwaar geheim. Nu is het bedrijfsterrein, waar in het wild fraaie natuur beheerd wordt en waar op de Asser kazerne het officiele Stoottroepenmuseum open staat voor bezoekers. Voor een dienstplichtig sergeant uit de jaren zestig een ongekende ommekeer. Toen mijn slapie in Breda 's nachts binnenklauterde na ongeoorloofd passagieren tijdens de Bierfeesten, schoot de wacht hem met scherp zowat van het hek af. Nadat op die manier elders ongelukken zijn gebeurd, is de wachtinstructie veranderd.
Zulke idiote dingen vergeet je niet. Net als toen ik 'achter de wacht' gezet werd, omdat ik met m'n eigen abonnementsnummer van 'Vrij Nederland' de poort van de vliegbasis binnenliep. Dat nummer was net verboden verklaard voor militairen!

Het militaire kloffie gaf verplichtingen; je moest hulp bieden aan de burgerautoriteiten als ze erom vroegen. Zoals bij het ongeluk, toen twee kinderen onder de trein gekomen waren. De paar luchtmachtjongens in uniform werden uit de trein geplukt, voor hulp op de baan en om publiek op afstand te houden. Ook iets wat je nooit vergeet. In zulke gevallen had het uniform wel effect.

Ruimtelijk is het 'militair terrein' ook ingekrompen. Het gereserveerde luchtruim voor de militaire vluchten staat ter discussie; een aantal kazernes in het Noorden is gesloten. Oude militaire oefenterreinen worden afgestoten. In feite is een groot hoofdstuk van de militaire geschiedenis afgesloten. Coevorden, Groningen, Steenwijk en Zuidlaren hebben hooguit de echo van hun garnizoen. De voormalige dienstplichtigen hebben zo hun gedachten over de diensttijd. Er gebeurt hetzelfde als na de vervening - men gaat zijn herinneringen opschrijven.

 

Jan Tuttel

eerder verschenen in 't Nieuwsblad van het Noorden, 05 december 2000

 


Copyright 1995 - 2008 Han Tuttel. All rights reserved.
This material may not be published, broadcast, rewritten or redistributed in any form, including digital,
without the prior consent and written agreement by the author.