Verhalen van Harmjan van Steenwijk

     


 

Leepogies in 't bos

Hee is jaorenlang nen bekend figuur ewest. Ie konnen wal zeggen dat-e overal opdeuk, waor natuur veurhanden was. Het maken nich oet of het nen roeg boerenbuske was, nen veentje, wat strubbenbos of nen bekke met wat slingerderij der in. Meestentieds vun-ie hum wal in 't veen of in 't bos. Zien hart lag bie de roege stukken boetenof en zukswat kwam mooi oet. Dizzen kerel was namelijk plantenecoloog van zien vak, nen veldbioloog den in het wild mus naogaon hoe of het der bie stun met de natuur. Wie praot over Lambertus Deurentveen en wat leu oet Drenthe, Twente en nen Achterhook kent hem nog wal. Zien struunderij hebt ze jaorenlang metemaakt, mar der bint mar weinig leu dee as met hum praot hebt. Aj good naogaot is dat vrömd. Nen jongkerel den jaor in, jaor oet in het veld en over 't laand scharrelt, den elkeneen ok wal zeen hef - mar waoras zowat gineen wat meer kunnigheid an kreeg.
Lambertus wŕs der wal; hee 'bestun' ok want ze zagen hum lopen, mar het leek of he neust de maatschappij scheuf. Hee gung zien eigen gang: kalm, op het slome of. Mangs wat sliepstattend, zo vunnen de leu en misschien was het daorum dat ze hum nich honderd procent vertrouwden?
Ze neumden hum 'Lammert Streupertie', umdat hee zich zo verdacht vake in het veld opheul bie nacht en ontij en umdat hee zonnen stillen was. Ja, goeiendag kon der of en hee nikkopten ok wal as antwoord op het 'moi heur' van nen veurbieganger, mar wieder niks. Koezen op mekaar en de kop deep in de kragen van zien jopper. Zien ogen richten zich nooit en te nimmer op andermans gezicht, Lammert Streupertie keek aajt naor beneden. He kik der onderdeur, wodden ezegd. Andere leu vonnen dat normaal. Zonnen plantenkenner en natuurvorser mus wal omlage kieken. Allennig vogeltjesleu kiekt umhoge en dee hebt der aajt nen verrekieker bie en mangs nen draagbare tillefoon. Dan heurt ze direct waor zeldzame pietjes zitten mut en daor jakkert ze dan op of. Botanici bint aander volk.

Lambertus Deurentveen gung zien gang. Hee warkten volgens een vast schema. Zien wark was het 'monitoren' van natuurreservaten en van natuurontwikkelingsgebieden. Dat bint stukken vrogger boerenlaand, die op de schup ekommen bint um der weer natuur te laoten terugkommen. De plantenecoloog mus naogaon of alles volgens plan gung. Umreden van regeringsbeleid was der geld löskommen veur dit wark. Umdat alles wetenschappelijk op papier was oetdokterd, mus-he met streepliesten en nen klein computertje op pad om te kieken of de 'natuurdoeltypen' deuden wat veureschreven was. Lammert Streupertie trok roond om de kensoorten en doelsoorten op ecotopenniveau te bekieken. Hee letten op de procesparameters, dee de zaak konnen verknooien. Zienen trots was om de meest zeldzame soorten te können ontdekken, want as dat zo was haj et ewunnen. Het natuurdoeltype was dan bewezen en de monitoring kon as een succes gelden.

Hee har in 't dorpscafé nen keer proberen oet te leggen waor hee met gangs was. De hele stamtaofel har zich te barsten elachen, toen Willem Put zee dat Lammert geen streupertie mar nen onkroedkiekertie wezen mus. Nen mosmannechie, wodden der gierend achteran ebulkt deur de grote geesten in het café. (Willem Put heetten zo umdat he onmeunig zoepen kon en völle draank binnen kon holden. Hassens waren volstrekt ofwezig). Lammert was toen op-estaon en geliek votgaon. Zukke barbaren kon-he nich met wodden. In zien ogen stunnen traonen. Het was de leste keer dat-he in nen dorp under het volk kwam. Hee beet zich op de lip: ze zollen hum wal kennen leren. He zol met de beste gegevens op kommen draven. Zien wark zol perfect wezen. Hee studeerden intussentied op wat 'moeilijke' plantensoorten en zukswat, want hee wol alles kennen leren en hčrkennen kunnen. Lammert trok zich terug op de plantenwetenschappen.
Zien figuur wodden met de tied meer gedrongen, zien bewegings trager en bedachtzamer. Hee kon uren stilzitten op nen verscholen plekkie in het bos um de bodem langdurig en secuur te kunnen inspecteren. Bie nen veentje wiederop har-he zich as zitplek nen soort nust edreeid op bentepollen. Nen stil, in mekaar edökken en duuster figuur. Zien zwarte jopper wodden vaalgreun van kleur. Zien baord en snor kleurden van donkerblond naor donkergries, deepe groeven trokken deur zien gezicht. Het maakten hum niks oet. Lammert bleef turen naor de vegetatie. Hee wol de doelsoorten de groond wal oetkieken. Zien ogen waren klein wodden van het turen tot in het duuster an toe. 's Nachts warkten he zien waarnemingen oet. De leu aan de andere kaant van het veld zagen aajt tot deep in de nacht licht braanden in zien hoessie achterof. Een keer midden in de zummer, waren 's nacht wat verdwaalde 'dropping-lopers' van zonnen goedkope camping bie hum an-ekommen. Of ze mochten bellen en of he wat te drinken har, want ze hadden onmeunige dörst. Lammert knapten zowat oet mekaar van kwaodheid. He stun as nen gleunige duvel in de deuropening van zien hutje en vleukten ze naor de verdommenis. De dropping-gasten vleugen alle kaanten op van schrik, ze braken de benen zowat in de haost om vot te kommen van dizzen kwaoie kerel.

Achterof mut dit de lest keer ewest wezen, dat Lammert Deurentveen in levende lijve ezeen is. Umdat het licht dag en nacht branden bleef, kreeg gineen wiederop argwaon. Pas toen ze 'm nooit meer in het veld zagen en toen de bestelling van de bosschuppen wal heel lange oetbleven, gungen ze kieken. Het hoeske was leeg. Het licht was an. De beuke lagen op taofel, de microscoop stun der neust. De laptop lag in de kast. Zien jopper en zien leerzen waren vot. Lammert ok; er was geen spoor van hum te vinden.
Een speuractie deur de bossen leverde niks op. Nen zeuktocht um en in verscheiden veentjes brachten ok niks, net as naovraog bie zien universiteit en zienen familie. De politie deu nog een opsporingsbericht op radio en tillevisie, zunder resultaot. Lammert Deurentveen kon wal votvlogen wezen, zeden ze in het dörp. In het café zee Willen Put: "Den kerel verzöp nich, vlög nich vot en geet der nich vandeur. Hee verteert gewoon in zienen natuur. He is ja zölf onkroed!".
Den zoeplap har geliek. Dizzen plantenecoloog was zo heinig an vaker en langer zitten bleven. Het mos greuiden hem al op de jopper. Hee trok steeds krommer. Op nen keer kwam he nich meer omhoge, vergreuid met de natuur. Mangs, heel of en toe mar, kik-he even roond um zienen doelsoorten te volgen. Deur nen klein smal spleetje wodt een grel oog zichtbaar: leepogies in het bos. Het duustere figuur zit der nog.

Harmjan van Steenwijk

(Drentse Courant/Groninger Dagblad 28/01/98)

 


Copyright 1995 - 2008 Han Tuttel. All rights reserved.
This material may not be published, broadcast, rewritten or redistributed in any form, including digital,
without the prior consent and written agreement by the author.